Wilco was 26 maart 2026 in Den Haag bij ‘de Dag van het Biobased Bouwen’. Hij trof daar Carla Rongen en deed haar het aanzoek voor een interview. “Oh Leuk, Wilco, dan bel ik nu mijn nieuwe collega bij Avans Frank Huijben!” Vervolgens vraagt Carla aan Frank: “Zullen we dit samen doen?” Zo ontstond deze primeur: een duo interview.
Tijdens het ISIAQ symposium ‘Biobased en het Binnenmilieu’ drie weken later in Deventer trof Wilco beiden en direct ging zijn iPhone in opnamestand. Hieronder het resultaat. Neem even de tijd want er komen interessante uitspraken voorbij!
Wie ben je?
Carla: Mijn naam is Carla Rongen. Geboren in Noord-Brabant in Mill en Sint Hubert ;-)). Ik ben een milieukundige en Bouwbioloog IBN die al jarenlang in de bouw werkt. Mijn expertise zit in Paris Proof en Gezond Bouwen. Ervaring leert mij dat uitsluitend een integraal ontwerp, waarin de thermische eigenschappen van natuurlijke non-toxische materialen worden gecombineerd met de principes van PassiefHuis én met het feit dat wij mensen ’temperatuur-adaptief’ zijn, ons leidt naar gezonde en low-tech gebouwen met volhoudbare materialen en een minimaal energieverbruik. Dat is Paris Proof èn Bouwen voor Gezondheid.
Frank: Mijn naam is Frank Huijben, geboren in 1979 in Breda. Ik leef samen met mijn vrouw (LevensKunstenaar), zonder kinderen, in een oud, klein rijksmonumentaal dijkwoninkje in Dinteloord. Ik hou van de rust en ruimte die we daar vinden.
Ik ben opgeleid als constructief ontwerper en architect en ik heb altijd een passie voor het creatieve proces en het fysiek werken met materialen gehad. Dat heeft me steeds (positief) achtervolgd in mijn loopbaan. Zowel in mijn tijd als constructeur en projectleider, als in het onderwijs en bij het doen van onderzoek.
Wat doe je?
Carla: Ik werk als Senior Onderzoeker bij het lectoraat Biobased Bouwen van MNEXT, en ben verantwoordelijk voor de onderzoekslijn ‘Bouwen voor Gezondheid’. Als onderzoeker zet ik me in om te werken aan onze missie om een gezonde gebouwde omgeving te realiseren die volhoudbaar en gezond is voor mens én natuur. Ik mag bijdragen aan het valideren van de claims over gezondheidsaspecten van biobased bouwen. Maatschappelijke vragen hieromtrent vertalen naar praktijkgericht onderzoek. Op deze manier kan onze onderzoekslijn Bouwen voor Gezondheid bijdragen aan het verdiepen en verankeren van kennis over thema’s als binnenmilieu en gezondheidseffecten in relatie tot het gebruik van biobased materialen.
Frank: Ik ben lector Biobased Bouwen bij MNEXT, het Centre of Expertise voor de Materialen, en Energietransitie van Avans Hogeschool en HZ University of Applied Science.
Als lector leid ik de onderzoeksgroep (het lectoraat) Biobased Bouwen bij het uitvoeren van praktijkgericht onderzoek. Samen met het MKB, overheden, kennisinstellingen, studenten en de samenleving onderzoeken en valideren we de toepassing van wat we noemen ‘oneindig hernieuwbare materialen’ (zowel biobased als geobased) in gebouwen, die werkelijk duurzaam en gezond zijn voor mens en planeet, nu en in de verre toekomst.
Daartoe hebben we drie onderzoekslijnen in het leven geroepen:
- Bouwen met MYCELIUM
- Bouwen met AARDE
- Bouwen voor GEZONDHEID
Tevens maken we onderdeel uit van een gezamenlijk programma waarbij onderwijs, onderzoek en het werkveld over meerdere disciplines en vakgroepen heen samenwerken om oplossingen te vinden voor de grote maatschappelijke vraagstukken uit de gebouwde omgeving van de toekomst. Dit programma noemen we:
- Bouwen aan OVERMORGEN
Lesgeven of onderzoeken?
Avans Hogeschool, dan geef je toch onderwijs? Nee, althans niet direct; Frank en Carla staan aan de onderzoekskant. Een vergelijking: universiteiten hebben professoren, hogescholen hebben lectoren, MBO heeft practoren. We doen dus wetenschappelijk onderzoek, maar dat doen we te midden van de beroepspraktijk. Onze onderzoekers helpen bedrijven en overheden met het oplossen van allerlei praktische vraagstukken. En daar betrekken we uiteraard studenten bij. Ook zorgen we ervoor dat de opgedane kennis terecht komt in verschillende opleidingen, zodat we daarmee de beroepsprofessionals van de toekomst klaarstomen voor de wereld van (over)morgen.
Waarom ben je VIBA lid?
Carla: Ik ben een holistisch denker en erg nieuwsgierig van aard. Graag leer ik van de lezingen die door VIBA gegeven worden. Het inspireert me altijd weer en zet me aan het denken. Dit helpt mij telkens weer om scherp te blijven en ook in contact te komen met mensen die dezelfde visie omarmen. En om de opgedane kennis ook weer door te geven.
Frank: Ik hoop als lector en recent VIBA-lid een verbinding te kunnen maken tussen de VIBA-leden en de toekomstige generatie bouwkundigen uit het hoger onderwijs. En daarmee de schat aan kennis en ervaringen van de leden te ontsluiten voor studenten en te delen met onze netwerken. Daarnaast hoop ik innovaties en resultaten uit praktijkgerichte onderzoeksprojecten te delen met de VIBA-leden en hun netwerken.
Tot slot hou ik van de nuchtere sfeer, de passie en de ‘logica’ die VIBA-leden uitstralen als zij spreken over hun vakgebied. In het kort, ik word er blij van 😊.
Waar gaat het met de VIBA naar toe?
Carla: Bouwbiologie gaat een steeds belangrijkere rol spelen in de bouw. Er zijn steeds meer mensen die de studie volgen en ook in de maatschappij is een echte kentering gaande ten opzichte van pakweg 10 jaar geleden. Ondertussen weten we allemaal dat het anders moet in de bouw, en de bouwbiologie geeft daar een antwoord op. Ik vermoed dat de VIBA daardoor van steeds grotere betekenis gaat zijn/een grotere rol gaat pakken en gaat dienen als kennis, en netwerkorganisatie voor bouwbiologisch bouwen.
Frank: Mijn verwachting is ook dat Bouwbiologie een steeds belangrijkere rol gaat spelen in de bouwsector. Daarbij is het noodzakelijk dat kennis en ervaringen worden gedeeld op sociaal vlak. Het vergt maar één generatie om een blijvende verandering teweeg te brengen. Maar het vergt ook maar één generatie om opgedane kennis kwijt te raken.
Hoe krijg je de massa mee?
Voorbeelden, wetgeving, of moet er eerst weer een schandaal voorbij komen?
Frank: Je moet het individu zien aan te spreken. Dat kan met humor, met kennis, of met persoonlijke verhalen, maar als je als persoon niet intrinsiek gemotiveerd bent om gezondheid belangrijk te vinden, dan houdt dat bij de massa ook geen stand. Contact maken, verbinden. Zoals hier dit symposium bij Saxion. Ook hier leer ik nieuwe mensen kennen. Aandacht geven, luisteren, oprechte interesse. Niet jouw mening opdringen, maar op zoek gaan naar de gemene deler.
Carla: Ik was altijd van de “bewustwordingsmachine”. Overal lezingen geven. Als mensen geïnspireerd raken, gaan ze er wel mee aan de slag, dacht ik. Toen las ik het boek DE MORELE AMBITIE van historicus Rutger Bregman. “Bewustwording zet niet aan tot verandering. Bevraag mensen 1 op 1… Ik heb dit idee, doe je mee? En dan gaat een meerderheid mee doen. Dat genereert meer Olievlekwerking dan bewustwording. Een ramp? Nee dat helpt niet. Kijk naar de watersnoodramp in Valkenburg drie jaar geleden. Helaas veranderde er daarna weinig in de bouwwereld, bijvoorbeeld dat we met een lagere CO2-footprint zouden moeten bouwen.
Wat is jouw antwoord op de doorgeefvraag van Ralph Dansen: Integraal biologisch ontwerpen, wat houdt dat voor jou in?
Carla: Mijn credo: Als het niet gezond is voor de mens, is het ook niet gezond voor de aarde. En vice versa!
Voor mij houdt dat in dat de bouwbiologische principes, via integraal ontwerp, worden toegepast in de bouw. Die principes hebben effect in de toepassing van non-toxische en volhoudbare bouwmaterialen, maar ook in een gezond binnenmilieu, de stap naar low-tech bouwen (en daarmee een antwoord op de netcongestie). Maar denk ook aan de toepassing van grijswater en een eco-sociaal ontwerp, zodat ook de sociale duurzaamheid aan bod komt. Niet alles kan, maar probeer daar waar mogelijk het beste te doen. En dan groeien we toe naar een gebouwde omgeving waar het én gezond én prettig wonen en verblijven is, en die volhoudbaar is voor de natuur en de generaties na ons.
Frank: Integraal biologisch ontwerpen is ontwerpen met oog voor mens en natuur. Dat vergt een zekere balans en veerkracht, want omstandigheden veranderen continu. Het is de enige logische manier.
En welke is jouw doorgeefvraag?
Carla: Het aspect gezondheid wordt nog vaak gezien als een ‘luxe-paardje’ in plaats van als noodzakelijk. Hoe ga jij om met het aspect gezondheid in je werk?
Frank: Ik sluit me aan bij de doorgeefvraag van Carla 😉
Wat doen jullie aan je persoonlijke gezondheid?
Frank: Gezond eten en veel lachen. Ik heb niks met sport. Haha met mijn ogenschijnlijk sportieve lichaam ben ik geboren.
Carla: Ja ik ben wel fanatiek met gezond leven bezig. Ik eet gezond, heb mijn auto eruit gedaan, fiets veel, wandel veel (liefst in de bergen).
Wat is biobased?
Er mag veel meer aandacht komen voor de toxiciteit van bouwmaterialen. Neem PUR: na asbest moet dat ook gewoon verboden worden. Er zijn talloze materialen (naast beton ook lijmtoepassingen, weekmakers, etc.) waar de nodige vraagtekens bij bestaan. Bij biobased niet denken in circulaire percentages, of hoe ze heten, maar wat ze werkelijk doen voor ons en de aarde.
De slotvraag: doe je nog iets wat we niet weten?
Frank: Ik ben onlangs gestart met de opleiding Bouwbiologie IBN. Ook als lector ben ik namelijk nog lang niet uitgeleerd. Daarnaast speel ik in mijn vrije tijd gitaar in een tweetal rock-coverbands. Dat is misschien wel mijn grootste passie (en toch een vorm van lichaamsbeweging). Mijn favoriet: Deep Purple. Lievelingsnummer: HIGHWAY STAR. Het leukste: samen muziek maken!
Carla: Ik ben in februari weer begonnen met studeren. Ik volg nu de master Environmental Sciences, met de specialisatie Environmental Health. Ik ben enorm gedreven en gepassioneerd om deze studie te volgen, omdat ik me, na mijn studie Bouwbiologie, nog verder kan specialiseren in de relatie tussen ons milieu en onze gezondheid.
Deventer/Zeist, april 2026
©️ Wilco Machielse / VIBA